आपल्या शरीरासाठी चांगले आरोग्य राखण्यासाठी आणि जेवण चविष्ट बनवण्यासाठी योग्य खाद्यतेल (Edible Oil) निवडणे खूप गरजेचे असते. गेल्या काही दिवसांत बाजारात खाद्यतेलांच्या किमती कमी झाल्या आहेत, ज्यामुळे सर्वसामान्य लोकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. आता पाहूया की दर किती घसरले आहेत, कोणते तेल स्वयंपाकासाठी योग्य आहे आणि आरोग्यासाठी कोणते तेल फायदेशीर आहे.
आज बाजारातील अंदाजे खाद्यतेल दर (ऑक्टोबर २०२५) खालीलप्रमाणे आहेत —
- सोयाबीन तेल (Soybean Oil): सुमारे ₹१३० प्रति किलो
- सूर्यफूल तेल (Sunflower Oil): सुमारे ₹१३० प्रति किलो
- शेंगदाणा तेल (Groundnut Oil): सुमारे ₹१८५ प्रति किलो
(टीप: हे दर अंदाजे आहेत. कंपनी, गुणवत्ता आणि ठिकाणानुसार थोडाफार फरक होऊ शकतो.)
विविध तेलांचे प्रकार आणि त्यांचे फायदे
प्रत्येक तेलाचे वेगळे गुणधर्म आणि आरोग्य फायदे असतात —
- शेंगदाणा तेल: या तेलाची चव थोडी गोडसर असते. हे हृदयासाठी चांगले असते कारण यात चांगल्या प्रकारचे फॅट्स असतात. हे तळणीसाठी उत्तम मानले जाते.
- सूर्यफूल तेल: हे हलके असते आणि पचायला सोपे असते. यात व्हिटॅमिन E भरपूर असते, जे त्वचेसाठी आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.
- सोयाबीन तेल: यात ओमेगा-३ आणि ओमेगा-६ फॅटी ऍसिड असतात. हे तेल स्वस्त आणि दैनंदिन वापरासाठी योग्य असते.
- खोबरेल तेल: हे तेल नारळापासून तयार होते. यात आरोग्यासाठी चांगले फॅटी ऍसिड असतात आणि हे तेल उष्ण तापमानातही टिकते.
- मोहरीचे तेल: या तेलाला तिखट वास असतो, पण हे रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते आणि हृदयाच्या आरोग्यासाठी चांगले असते.
योग्य तेल कसे निवडावे?
फक्त स्वस्त किंमत बघून तेल घेऊ नका. तेलाची प्रक्रिया आणि तुमच्या आरोग्याची गरज पाहणे महत्त्वाचे आहे.
१. प्रक्रिया तपासा (Processing Method):
- कोल्ड-प्रेस्ड तेल (Cold-Pressed Oil): हे तेल थंड तापमानावर काढले जाते, त्यामुळे त्यातील पोषक घटक टिकून राहतात. हे आरोग्यासाठी उत्तम असते.
- रिफाईंड तेल (Refined Oil): हे तेल रासायनिक प्रक्रियेतून जाते. त्यामुळे वास आणि रंग कमी होतो, पण काही पोषक घटक कमी होतात.
२. वापराचा उद्देश:
- तळणीसाठी: जास्त तापमानावर वापरण्यासाठी शेंगदाणा किंवा सूर्यफूल तेल योग्य असते.
- कमी तापमानासाठी: सॅलड किंवा हलक्या स्वयंपाकासाठी कोल्ड-प्रेस्ड तेल वापरणे चांगले.
३. आरोग्याची गरज:
प्रत्येक व्यक्तीचे शरीर वेगळे असते. त्यामुळे तुमचे हृदय, मधुमेह किंवा इतर आरोग्याच्या स्थितीनुसार तेल निवडण्यासाठी डॉक्टर किंवा आहारतज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे — तेलाचे प्रमाण योग्य ठेवा.
कोणतेही तेल जास्त प्रमाणात वापरणे शरीरासाठी नुकसानकारक ठरते. दैनंदिन स्वयंपाकात थोड्या प्रमाणात तेल वापरल्यास आणि योग्य प्रकारचे तेल निवडल्यास आरोग्य चांगले राहते.
टीप: ही माहिती केवळ लोकजागृतीसाठी आहे. आपल्या आरोग्याच्या स्थितीनुसार तेल निवडताना नेहमी डॉक्टर किंवा आहारतज्ञांचा सल्ला घ्यावा.