लाडकी बहीण योजना अंतर्गत लाभार्थी असल्याची यादी तपासणे आणि e-KYC करणे आवश्यक आहे. खालील लेखात सोप्या भाषेत सर्व स्टेप्स दिल्या आहेत. तुम्हाला इंटरनेटचा वापर करता येत नसेल तर ऑफलाइन पद्धती देखील समजावून सांगितल्या आहेत. प्रत्येक स्टेप नीट वाचा आणि आवश्यक कागदपत्रे जवळ ठेवा.
- आधार कार्ड (Aadhaar) किंवा आधार क्रमांक.
- बँक खाते क्रमांक आणि IFSC कोड (बँक पासबुक किंवा चेकबुकवरून).
- मोबाईल नंबर (आधारशी लिंक असेल तर चांगले).
- पासपोर्ट साइज फोटो (काही परिस्थितीत).
हे सर्व कागद सुरळीत असतील तर पुढचे काम सोपे होते.
2) लाडकी बहीण यादी ऑनलाइन कशी तपासायची
- तुमच्या जिल्ह्याचा किंवा राज्याचा अधिकृत पोर्टल उघडा (सरकारी साइट).
- पोर्टलवर “लाभार्थी यादी” किंवा “लाभार्थी तपासणी” असा लिंक शोधा. तो सहजपणे होतो; कधी कधी मुखपृष्ठावरच असतो.
- लिंकवर क्लिक करा. तुम्हाला काही माहिती विचारली जाऊ शकते — जसे की आधार क्रमांक, नाव, जिल्हा इत्यादी.
- आधार नंबर किंवा तुमचे नाव व पत्ता टाका. (आधार असलेले मोबाईल नंबर नसल्यास ते पॅरामीटर न वापरता नाव-त्या घटकांनी तपासा.)
- सबमिट केल्यावर स्क्रीनवर तुमची नावे किंवा यादीतील माहिती दिसेल. तुमचे नाव असेल तर ते नोंद करा आणि स्क्रीनशॉट/प्रिंट काढा.
- जर नाव नसेल, तर वेगळ्या ओळीने (जिल्हा/गाव/तालुका बदलून) पुन्हा शोधा. कधी कधी लहान बदलाने शोध लागतो.
- तुमचे नाव आढळले तर, यादीवर नोंद असलेले खाते क्रमांक आणि इतर माहिती बघा — हे बँक खात्याशी जुळत असेल पाहिजे.
- जिल्हा पंचायत कार्यालय, तहसील कार्यालय किंवा नजिकचे सरकारी केंद्राला जा.
- तिथे “लाडकी बहीण यादी” किंवा संबंधित पोर्टल तपासण्यासाठी मदत मागा. कर्मचारी तुमची नोंद करून वेबसाइटवर तपासून देतील.
- आधार कार्ड आणि बँक पासबुक सोबत ठेवा — कर्मचारी त्यावरून तपासून तुम्हाला माहिती देतील.
- नोंद न आढळल्यास त्यांची मार्गदर्शने घ्या — आवश्यक कागद जमा करायचे असतील तर ते कळवतील.
4) e-KYC म्हणजे काय
e-KYC म्हणजे इलेक्ट्रॉनिक KYC — तुमची ओळख ऑनलाईन पद्धतीने तपासणे. याने तुम्हाला प्रत्यक्ष बँकेत जावे लागत नाही. सरकारला खात्री होते की खातेदार खरी व्यक्ती आहे आणि बँकेत पैसे चुकीचे जाऊ नयेत.
5) e-KYC ऑनलाइन कशी करावी — स्टेप-बाय-स्टेप
- लाडकी बहीण पोर्टलवर जा आणि “e-KYC” किंवा “e-KYC करा” असा पर्याय शोधा.
- आधार नंबर किंवा लाभार्थी आयडी प्रविष्ट करा.
- तुमच्या आधारशी लिंक केलेला मोबाईल नंबर टाका — आधार लिंक नसलात तरी काही पर्याय दिला जाऊ शकतो.
- ओटीपी (OTP) येईल — तो पेजवर दिलेल्या बॉक्समध्ये टाका. ओटीपी (आम्हाला सरकारी सिस्टमकडून 6 अंकी येतो) — तो एकच वेळा वैध असतो.
- एकदा ओटीपी भरल्यानंतर स्क्रीनवर तुमची माहिती येईल — नाव, पत्ता, बँक खाते (जर नोंद असेल तर). माहिती बघून ‘कन्फर्म’ किंवा ‘सबमिट’ करा.
- कधी कधी तुम्हाला बँकचा मत किंवा फोटो अपलोड करायला सांगितले जाऊ शकते — त्या सूचना फॉलो करा.
- सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला पुष्टीपत्र (confirmation) किंवा रसीद मिळेल — ती सेव करा किंवा प्रिंट काढा.
6) e-KYC ऑफलाइन
- जवळच्या बँकेच्या शाखेत जा.
- तुम्ही लाडकी बहीण लाभार्थी असल्याचे सांगा आणि e-KYC करायचे आहे असे कळवा.
- आधार कार्ड व बँक पासबुक/खाते सोबत द्या.
- बँक कर्मचारी तुमचे आधार रीडरवरून OTP व माहिती तपासून e-KYC पूर्ण करतील.
- पूर्ण झाल्यावर रसीद घ्या.
- तुमचा आधार तुमच्या बँक खात्याशी लिंक असला पाहिजे. लिंक नसेल तर आधी आधार-बँक लिंक करुन घ्या.
- ओटीपी इतरांना देऊ नका. हा खास तुमच्यासाठी असतो.
- स्क्रीनशॉट आणि रसीद सुरक्षित ठिकाणी ठेवा — भविष्यात हवी पडू शकते.
- काहीवेळा पोर्टलवर तांत्रिक अडचणी येतात — अशावेळी सरकारी कार्यालयाशी संपर्क करा.
- तुमच्या नावाचे उच्चार किंवा स्पेलिंग वेगळे असल्यास विविध प्रकारांनी शोधून पाहा (उदा. शिंदे / शिंदे(े) इ.).
लाडकी बहीण यादी तपासणे आणि e-KYC करणे हे महत्त्वाचे आहे. वर दिलेल्या स्टेप्स सोप्या आणि अचूक आहेत. प्रथम आवश्यक कागद एकत्र करा, नंतर ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन पद्धतीने यादी व e-KYC पूर्ण करा.