pik vima list महाराष्ट्र सरकारने सुरू केलेल्या ‘फक्त एक रुपया’ पीक विमा योजनेअंतर्गत आता शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात भरपाईची रक्कम जमा होऊ लागली आहे. या योजनेमुळे राज्यातील अनेक शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
या योजनेत पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात सरासरी १३,००० रुपयांपर्यंत रक्कम जमा होत आहे. ही योजना शेतकऱ्यांसाठी खूप उपयोगी ठरत आहे, कारण पिकांचे नुकसान झाले तरी त्यांना आर्थिक मदत मिळते.
ही योजना महाराष्ट्र सरकारने २०२३ मध्ये सुरू केली होती. यात शेतकऱ्यांना केवळ १ रुपयात विमा भरावा लागतो. बाकीचा सगळा विमा खर्च सरकार स्वतः भरते. त्यामुळे शेतकऱ्यांवरील ताण कमी झाला आहे. तसेच ही प्रक्रिया पूर्णपणे पारदर्शक ठेवण्यात आली आहे. विम्याची रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात DBT (डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर) प्रणालीद्वारे जमा केली जाते. त्यामुळे कुठलाही गैरवापर होत नाही आणि पैसे थेट शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचतात.
प्रत्येक शेतकऱ्याला मिळणारी रक्कम त्यांच्या पिकाच्या प्रकारावर आणि झालेल्या नुकसानीवर अवलंबून असते. जर नुकसान जास्त असेल, तर भरपाईची रक्कमही जास्त मिळते. उदाहरणार्थ, सोयाबीनसाठी सुमारे ₹१२,००० ते ₹१५,००० मिळतात, तर कापूस आणि भात यांसारख्या व्यावसायिक पिकांसाठी काही प्रकरणांमध्ये ₹२५,००० पर्यंत भरपाई दिली जाते. त्यामुळे शेतकऱ्यांना पुन्हा शेती सुरू करण्यासाठी मदत मिळते.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना काही आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतात —
- आधार कार्ड
- ७/१२ उतारा
- ८-अ उतारा
- पिक नुकसानीचा पंचनामा अहवाल
- बँक पासबुकची प्रत (आधार लिंक केलेले खाते)
ही कागदपत्रे दिल्यानंतर विमा कंपनी किंवा कृषी अधिकारी तपासणी करून शेतकऱ्यांना भरपाईची रक्कम देतात. त्यामुळे ही योजना शेतकऱ्यांसाठी खऱ्या अर्थाने वरदान ठरली आहे, कारण फक्त एका रुपयात त्यांना त्यांच्या पिकाच्या नुकसानीची मोठी आर्थिक मदत मिळते.