भारतात शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठी दोन मोठ्या योजना चालवल्या जातात – केंद्र सरकारची पीएम किसान सन्मान निधी योजना आणि महाराष्ट्र सरकारची नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना. या दोन्ही योजनांमुळे शेतकऱ्यांना वर्षाला एकूण ₹१२,००० ची थेट मदत मिळते. आता या पैशांचे पुढील हप्ते कधी येणार आहेत, ते सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
१. पीएम किसान सन्मान निधी योजना:
ही योजना देशातील लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांसाठी आहे.
या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना वर्षाला ₹६,००० मिळतात. हे पैसे सरकार शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट तीन हप्त्यांमध्ये पाठवते — प्रत्येक हप्ता ₹२,००० चा असतो. या पैशांचा वापर शेतकरी खतं, बियाणं आणि शेतीसाठी लागणाऱ्या वस्तूंसाठी करू शकतात.
या योजनेचा २० वा हप्ता २ ऑगस्ट २०२५ रोजी जमा झाला होता. मागील वेळापत्रक पाहता, २१ वा हप्ता साधारण ४ ते ५ महिन्यांनी मिळतो. त्यामुळे नोव्हेंबर २०२५ मध्ये पुढील हप्ता येण्याची शक्यता जास्त आहे.
२. नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना:
ही योजना महाराष्ट्र सरकारने सुरू केली आहे. या योजनेत शेतकऱ्यांना पीएम किसानप्रमाणेच दरवर्षी ₹६,००० चे अतिरिक्त अनुदान दिले जाते.
म्हणजेच महाराष्ट्रातील पात्र शेतकऱ्यांना दोन्ही योजनांमधून मिळून ₹१२,००० वार्षिक मदत मिळते.
या योजनेचा सातवा हप्ता ९ ऑक्टोबर २०२५ रोजी शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला.
पुढील आठवा हप्ता नोव्हेंबर २०२५ मध्ये मिळण्याची अपेक्षा आहे.
दोन्ही योजना जवळजवळ एकाच वेळी हप्ता देतात. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या खात्यात एका वेळेस ₹४,००० किंवा त्याहून अधिक रक्कम जमा होऊ शकते (जर मागील हप्ते बाकी असतील तर).
या योजनांचा लाभ सुरू ठेवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी तीन महत्त्वाच्या गोष्टी पूर्ण करायला हव्यात:
१. ई-केवायसी (e-KYC): ओळख पडताळणीसाठी आवश्यक आहे.
२. आधार आणि बँक लिंकिंग: बँक खाते आधार कार्डाशी जोडलेले असावे.
३. लँड सीडिंग: जमिनीची माहिती बरोबर आणि नोंदणीकृत असावी.
जर या पैकी कोणतीही प्रक्रिया अपूर्ण असेल, तर हप्ता खात्यात जमा होत नाही.
- पीएम किसान योजनेसाठी: pmkisan.gov.in
- नमो शेतकरी योजनेसाठी: महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागाच्या वेबसाइटवर माहिती उपलब्ध आहे.
या दोन्ही योजना शेतकऱ्यांसाठी खरोखरच एक मोठा आधार आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आवश्यक साधनं खरेदी करता येतात आणि त्यांच्या आर्थिक अडचणी कमी होतात.